Ақтаудың дизайн-коды және жаңа келбеті: Маңғыстауда не өзгереді?
OTPANNEWS.KZ — Президент халыққа Жолдауында адамдардың өмір сүру сапасын арттыруды маңызды басымдықтардың бірі ретінде атап өтті. Бұл міндеттің құрылыс саласына да тікелей қатысы бар. Заманауи Ақтау қандай болуы керек, қаланың сәулеттік келбеті қалай өзгереді және инфрақұрылымды жоспарлауда қандай басымдықтар ескеріледі? Осы және өзге де мәселелер жөнінде сайт тілшісі Маңғыстау облысының құрылыс, сәулет және қала құрылысы басқармасының басшысы Айдос Хамиевпен сұқбаттасты.
Трендтер, инфрақұрылымды алдын ала дамыту және жергілікті өндіріс
– Айдос Танғалиұлы, алдыңғы материалымызда әлеуметтік инфрақұрылым, тұрғын үй кешендерінің құрылысы және осы бағыттағы жобалар туралы әңгімелестік. Енді келесі тақырыпқа көшсек. Ақтаудың өзіндік сәулеті мен Каспий жағалауындағы ерекше орналасуы бар. Қаланы белсенді түрде дамыту барысында оның даралығын сақтап қалу міндеті қойылып отыр ма? Мұны қалай жүзеге асыруға болады?
– Менің ойымша, Ақтау басқа қалалардың көшірмесіне айналмауы керек. Біздің табиғи ортамыз, климатымыз, қаланың қалыптасу тарихы және Каспий теңізімен ерекше байланысымыз бар. Сондықтан заманауи сәулет танымал трендтерді қайталай бермей, осы ерекшеліктерді ескеруі қажет.
Өңірде Урбанистика орталығы құрылды. Оның негізгі міндеттерінің бірі – қалалық ортаны дамытуға жүйелі көзқарас қалыптастыру. Бұл қоғамдық кеңістіктерді, жаяу жүргіншілер аймақтарын жоспарлауды, абаттандыруды, көгалдандыруды және елді мекендердің сәулеттік келбетін жетілдіруді қамтиды.
Жеке бағыттардың бірі – Ақтау қаласының дизайн-кодын әзірлеу. Бұл жұмысты қаржыландыру үшін тиісті бюджеттік өтінім берілді.
Дизайн-код дегеніміз – барлық ғимаратты бірдей етіп жасау талабы емес. Бұл – қасбеттерді, маңдайшаларды, сыртқы жарнаманы, жарықтандыруды, абаттандыру элементтерін және қалалық ортаның басқа да құрамдас бөліктерін бірізді жүйеге келтіруге көмектесетін қағидалар жиынтығы.
Мысалы, бүгінде қалада сәулеттік тұрғыдан қызықты ғимараттың өзі ретсіз орналастырылған жарнамалық маңдайшалардың тасасында қалып қоятын жағдайлар кездеседі. Сондай-ақ көршілес аумақтардағы абаттандыру элементтері бір-бірімен мүлдем үйлеспейтін кездер бар. Сондықтан сәулеттік әртүрлілікті сақтай отырып, бірыңғай тәсілдерді қалыптастыруымыз қажет.
Ақтау үшін күн мен желден қорғану, жаяу жүргіншілерге қолайлы бағыттар жасау, көгалдандыру және су ресурстарын ұтымды пайдалану мәселелері де ерекше маңызды.
Әдемі қала дегеніміз – тек әсем ғимараттар емес. Ол – адамға өмір сүруге қолайлы қала.
– Жаңа тұрғын үй кешендері ілеспе инфрақұрылымнан, жолдар мен инженерлік желілерден жылдамырақ бой көтеріп жатыр. Мұндай алшақтық неліктен туындайды және жағдайды өзгерту үшін не істеу қажет?
– Бұл – өңіріміздегі ең өзекті мәселелердің бірі. Менің ойымша, бұл туралы ашық айтуымыз керек.
Бүгінде тұрғын үй құрылысының едәуір бөлігі жеке инвестициялар есебінен жүзеге асырылады. Ал жолдар, инженерлік желілер мен әлеуметтік нысандар көбіне бюджет қаражаты есебінен салынады.
Бұл жобалардың қаржыландыру көздері, дайындық рәсімдері мен іске асыру мерзімдері әртүрлі.
Мысалы, құрылыс салушы заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда тұрғын үй кешенінің құрылысын бастай алады. Ал жаңа мектеп немесе магистральдық инженерлік желілер салу үшін жеке бюджеттік жоспарлау, жобалық құжаттаманы әзірлеу және қажетті рәсімдерден өту талап етіледі. Соның салдарынан құрылыс мерзімдері әрдайым сәйкес келе бермейді.
Алайда бұл – мәселенің себептерін түсіндіру ғана, оны ақтау емес. Менің ойымша, инфрақұрылымды алдын ала жоспарлау қағидатын күшейтуіміз қажет. Аумақты белсенді игеру басталғанға дейін сумен жабдықтау, су бұру, электр және жылу энергиясымен қамтамасыз ету, жолдар мен әлеуметтік нысандарға деген қажеттілік нақты айқындалуға тиіс.
Тиісті шешімдер бас жоспарларда, егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларында және инфрақұрылымды дамыту бағдарламаларында алдын ала қарастырылуы қажет.
Сонымен қатар қала және аудан әкімдіктерінің, салалық басқармалардың, коммуналдық ұйымдар мен инвесторлардың жұмысын үйлестіру маңызды.
Өңірде коммуналдық және энергетикалық инфрақұрылымды жаңғырту жобалары жүзеге асырылуда. Алайда міндет тек жаңа желілер салумен шектелмеуі керек. Қолданыстағы инфрақұрылымның мүмкіндіктерін де дұрыс бағалау қажет.
Біз алдымен тұрғын үй алабы салынып, содан кейін ғана оны инфрақұрылыммен қамтамасыз ету жолдарын іздейтін тәжірибеден біртіндеп арылуымыз керек.
– Маңғыстау құрылыс материалдарын өндіретін негізгі орталықтардан едәуір қашық орналасқан. Жергілікті өндірісті дамыту қаншалықты маңызды?
– Біздің өңір үшін бұл шынымен де маңызды мәселе. Маңғыстаудың географиялық орналасуы логистика құнына әсер етеді. Құрылыс материалдарының бір бөлігі басқа облыстардан жеткізіледі. Ал тасымалдау шығындары жобалардың өзіндік құнына тікелей ықпал етеді.
Сондықтан жергілікті құрылыс материалдары өндірісін дамыту тек өнеркәсіптік емес, әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан да маңызды. Бұл – тасымалдау шығындарын азайтуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға, құрылыс нарығының тұрақтылығын арттыруға және сыртқы жеткізілімдерге тәуелділікті төмендетуге мүмкіндік береді.
Сонымен бірге материалдың жергілікті жерде өндірілгені өздігінен басты өлшем болмауға тиіс. Ең алдымен, өнім жобалық талаптарға, техникалық регламенттер мен сапа стандарттарына сәйкес болуы қажет.
Ал жергілікті құрылыс материалдарының құрылыс саласындағы жалпы көлемдегі нақты үлесіне келсек, қазіргі уақытта бірыңғай пайыздық көрсеткішті дұрыс атауға мүмкіндік беретін расталған жиынтық деректер жоқ. Сондықтан шамамен алынған цифрды келтіру дұрыс болмас еді.
Менің ойымша, жергілікті өндірісті дамыту және отандық материалдардың қолданылуын жүйелі түрде есепке алу салалық мемлекеттік органдар мен бизнес бірлесіп атқаруға тиіс маңызды бағыттардың бірі болуы керек.
– Әңгімеңізге рақмет!
Жалғасы бар…
