Гүлсезім ӘбдіжәлелНутрициолог кеңесі: Оразаға қалай дұрыс дайындаламыз?
Ораза жан мен тәннің бірге тазаратын кезеңі. Қасиетті айда тек ашығып жүру шарт емес. Адам баласы ораза ұстағанда жанын тазалап, зиянды әрекеттерден тиылып, ауыз бекіту арқылы денсаулығын ретке келтіре алады. Бұл айда күн тәртібі, ұйқы, тамақтану режимі түгел өзгереді. Сондықтан оразаны денсаулыққа зиян келтірмей, керісінше пайдалы өткізу үшін алдын ала дайындық өте маңызды. Осы тұста otpannews.kz сайтының тілшісі нутрициолог маман Мейрамгүл Қойсариевамен сұхбаттасты.- Оразада адам 12 сағат аш жүреді. Күнделікті таңғы, түскі, кешкі асты уақытында ішіп жүрген ағзаға бұл қалай әсер етеді?- Нутрициолог ретінде айтарым, 8-12 сағаттан кейін ағза энергия көзі ретінде глюкозадан май қорына ауыса бастайды. Инсулин деңгейі төмендейді, асқорыту жүйесі демалады, зат алмасу процесі икемді бола түседі. Оразаның алғашқы күндері бас ауруы, әлсіздік болуы мүмкін. Дегенмен адам дұрыс тамақтанып, алдын ала дайындалса, ораза адамға оң әсер етіп, метаболикалық тепе-теңдік әкеледі. - Ораза ұстауға ниеттенсеңіз, дайындықты ертерек бастаған дұрыс деп айтып жатады. Оразаға алдын ала қалай дайындалу керек? - Мен оразаға дайындықты әрдайым ертерек бастауға кеңес беремін. Кемінде 1-2 апта бұрын дайындықты ақырын бастай беруге болады. Егер сізде созылмалы аурулар болса, міндетті түрде дәрігерден кеңес алу керек. Ағзаға жетіспейтін витаминдер болса алдын-ала толықтырған дұрыс болады. Себебі, бұл әлсіздік пен аурушаңдықтың алдын алады. Ораза кезінде ұннан жасалатын тағамдарды, кофені, қант қосылған газдалған сусындарды азайтып, керісінше дәрумені көп асты тұтынған абзал. Сәресіне келетін болсақ, бұл кезді өткізіп алмауға тырысу керек. Сәресінде ішкен ас ұзақ уақытқа энергия мен тоқтық сезімін береді. Ақуыздар мен пайдалы майларды, талшықтарды сәресінде көбірек жеуді әдетке айналдыру керек. Мәселен, кез келген түрінде дайындалған жұмыртқа, сүзбе, қазы, жаңғақ, көкөністер мен сары май. Тамақтану мен ұйқы режимі дұрыс болса оразаны ойдағыдай өткізесіз.- Кейбір адамдарда ауызашар кезінде асқазанда ауырлық пайда болады. Бұның қалай алдын алуға болады?- Күні бойы аш жүргеннен кейін бірден ауыр тағам жеу асқазанға салмақ түсіреді. Бұған қатысты дінде де бірінші құрмамен ауыз ашып, жылы су ішіп ағзаны үйретіп алу керек. Не үшін ауызашарда құрма жеу керек деп айтады? Себебі құрма ағзаға түскенде глюкозаға айналып, бірден күш-қуат береді. Осылайша келесі тағамдарды қорытуға асқазан дайын болады. Көпшілік ауыз ашқаннан кейін бірден ауыр тамақ ішіп, ауырсынуды сезінеді. Бұл асқазанға үлкен салмақ түсіреді. Ораза рухани реттелу ғана емес, ас қорыту жүйесін жақсартатын уақыт. Сол үшін осындай кеңестерге құлақ түру керек. Сондай-ақ адам ағзасы суға тәуелді. Ауыз ашқаннан кейін су ішу режимін ретке келтіру маңызды. Ауызашар мен сәресі аралығында шамамен 1,5–2 литр су ішу ұсынылады. Бірақ оны бірден емес, бөліп-бөліп ішкен дұрыс. Бұл артық салмақ жинамас үшін де маңызды. Көп адам ораза кезінде салмақ тастаймын деп ойлайды. Алайда кешкі уақытта артық тамақтану, суды дұрыс ішпеу керісінше салмақ қосуға әкеледі.Ораза – ағзаны тазалаумен бірге тәртіпке келтіру кезеңі. Дұрыс тамақ рационы арқылы бұл уақытты әрі рухани, әрі физикалық тұрғыдан тиімді өткізуге болады. Айта кетейік, қант диабеті, асқазан-ішек аурулары, қан қысымы мәселесі бар және жүкті (емізулі анлар) әйелдер ораза ұстайтын болса, міндетті түрде дәрігермен кеңесу керек.
'%3e%3cpath%20id='Vector'%20d='M10%2020C15.5228%2020%2020%2015.5228%2020%2010C20%204.47715%2015.5228%200%2010%200C4.47715%200%200%204.47715%200%2010C0%2015.5228%204.47715%2020%2010%2020Z'%20fill='%23FEFEFE'/%3e%3cpath%20id='Vector_2'%20fill-rule='evenodd'%20clip-rule='evenodd'%20d='M4.5266%209.89414C7.4418%208.62403%209.38573%207.7867%2010.3584%207.38214C13.1355%206.22705%2013.7125%206.0264%2014.0887%206.01977C14.1714%206.01831%2014.3563%206.03881%2014.4762%206.13603C14.5773%206.21812%2014.6052%206.32901%2014.6185%206.40685C14.6318%206.48468%2014.6484%206.66197%2014.6352%206.80051C14.4847%208.38175%2013.8335%2012.219%2013.5022%2013.99C13.3621%2014.7394%2013.0861%2014.9906%2012.8188%2015.0152C12.2381%2015.0687%2011.7972%2014.6314%2011.2347%2014.2628C10.3546%2013.6858%209.85735%2013.3267%209.00303%2012.7637C8.01572%2012.1131%208.65575%2011.7555%209.21842%2011.1711C9.36567%2011.0181%2011.9243%208.69083%2011.9739%208.4797C11.98%208.4533%2011.9858%208.35488%2011.9273%208.3029C11.8689%208.25093%2011.7826%208.26871%2011.7203%208.28284C11.632%208.30287%2010.226%209.2322%207.50222%2011.0708C7.10313%2011.3449%206.74164%2011.4784%206.41776%2011.4714C6.06071%2011.4637%205.37388%2011.2695%204.8633%2011.1035C4.23705%2010.9%203.73932%2010.7923%203.78266%2010.4466C3.80524%2010.2665%204.05321%2010.0824%204.5266%209.89414Z'%20fill='%23C10C33'/%3e%3c/g%3e%3cdefs%3e%3cclipPath%20id='clip0_1_218'%3e%3crect%20width='20'%20height='20'%20fill='white'/%3e%3c/clipPath%3e%3c/defs%3e%3c/svg%3e){kind=small}
'%3e%3cpath%20id='c'%20d='M20%2010C20%204.4772%2015.5228%200%2010%200C4.4772%200%200%204.4772%200%2010C0%2014.6896%203.2288%2018.6248%207.5844%2019.7056V13.056H5.5224V10H7.5844V8.6832C7.5844%205.2796%209.1248%203.702%2012.4664%203.702C13.1%203.702%2014.1932%203.8264%2014.6404%203.9504V6.7204C14.4044%206.6956%2013.9944%206.6832%2013.4852%206.6832C11.8456%206.6832%2011.212%207.3044%2011.212%208.9192V10H14.4784L13.9172%2013.056H11.212V19.9268C16.1636%2019.3288%2020.0004%2015.1128%2020.0004%2010H20Z'%20fill='%23FEFEFE'/%3e%3cpath%20id='d'%20d='M13.9164%2013.056L14.4776%2010H11.2112V8.9192C11.2112%207.3044%2011.8448%206.6832%2013.4844%206.6832C13.9936%206.6832%2014.4036%206.6956%2014.6396%206.7204V3.9504C14.1924%203.826%2013.0992%203.702%2012.4656%203.702C9.12401%203.702%207.58361%205.2796%207.58361%208.6832V10H5.52161V13.056H7.58361V19.7056C8.35721%2019.8976%209.16641%2020%209.99921%2020C10.4092%2020%2010.8136%2019.9748%2011.2108%2019.9268V13.056H13.916H13.9164Z'%20fill='%23C10C33'/%3e%3c/g%3e%3cdefs%3e%3cclipPath%20id='clip0_1_221'%3e%3crect%20width='20'%20height='20'%20fill='white'/%3e%3c/clipPath%3e%3c/defs%3e%3c/svg%3e){kind=small}
