Роза Әділханқызы 14:43, 27 ақпан 2026Шектеулі мүмкіндік – шексіз қауқар: Қуаныш Ибраевтың ғибратты ғұмыры
Ақтауда зағип және нашар көретін жандарға арналған кітапхана жұмыс істейді. Бұл орталықтың барын қала тұрғындары біле бермесе де, кітапханаға келетін оқырмандар саны көп. Көзден нұры тайса да, өмірдегі шұғыласын жоғалтпаған жандар жиылатын орында кітап сүйер қауымнан бөлек, өнерлі жандар да жетерлік. 1500-ден астам оқырманы бар кітапханада қызмет ететін жандардың бірі – Қуаныш Ибраев. Otpannews.kz тілшісі кітапхананың жұмысымын танысып, Қуаныш ағаймен тілдесіп келді. Қуаныш Ибраев - Шетпеде дүниеге келген. Туғалы көзі көрмейтін ағай бүгінде 58 жасқа келді. 1-топ мүгедегі болса да, қоғам өміріне белсене араласып, мәдениет саласында жұмыс істеп жүрген Қуаныш Ыбыраев домбыра тартып, баянда ойнайды. Оның сүйікті спорт түрі – шахмат, тіпті қалалық, облыстық, республикалық байқауларға қатысып бақ сынап жүр. “Мен “Зағиптар” қоғамының мүшесімін. Ұйымдастырылған жарыстарға жиі қатысып тұрамын. Шахмат, дойбы секілді ойындардан жеңімпаз атанып та жүрмін. Биыл “Senat open” атты республикалық мәдениет саласы қызметкерлеріне арналған жарысқа қатысып, шахматтан ширек финалға өттім. Енді бұл жарыс мамыр айында өтеді. Шахмат пен дойбы жарыстарына қатысып, ел ішіндегі түрлі қалаларды да арадым”,- деді Қуаныш мырза. Филиалдың бөлім меңгерушісі Гүлфаризат Үйсінбаеваның айтуынша, шахмат тақтасында зағиптарға көзі көретіндермен қатар отырып ойнауға тең мүмкіндік беріледі. “Қуаныш ағай біздің кітапханада қоғамдық қызметкер болып бірнеше жылдан бері жұмыс істейді. Ол келушілерге компьютер үйретіп, таспаланған аудиокітаптарды флешкаға көшіріп береді. Шахмат, дойбы ойнауды үйретіп, домбыраның құлағында ойнайды. Өте өнерлі, сегіз қырлы, 1 сырлы жан. Біздің филиал атынан жарыстарға да жиі қатысады. Жақында ғана республикалық турнирде орын алып, ширек финалға өтті. Көзі көретін жандар шахмат ойнағанда “қай шахмат фигурасын ұстасаң – сонымен міндетті түрде жүру қажет” деген ереже бар. Ал зағиптар ойынында бұл ереже жоқ. Өйткені зағиптарға арналған фигуралардың ерекшелігін сипап ажыратуға ғана мүмкіндік бар. Ағайдың көзі көретін жандарды да басып озатын қауқары бар. Жақында ғана көзі көретін қатысушымен жарысып, озып келе жатқан. Шахмат фигураларын ажыратамын деп отырғанда уақыттан ұтылғаны болмаса, қатысушыдан ұтылған жоқ”,- деді Гүлфаризат Үйсінбаева. Кітапхананың зағип және нашар көретін жандарға арналған филиалында Қуаныш ағай сабақ беретін компьютер сабағынан бөлек, тағы 3 үйірме бар. Олар: тифлопедагогика, араб тілін браиль жүйесімен жазуды үйрету және қазақ тілі үйірмесі. Мұнда қазақтардан бөлек өзге ұлт өкілдері де келеді. Кітапханаға келетін қазақ тілін үйренуге ниетті жандардың қарасы да көп. Қуаныш Ибраевтың шәкірттерінің бірі – Оразбай Сосықбаев. Зейнет жасындағы ағай зағиптар қоғамына 2006 жылы қосылған. Ол бүгінде осы кітапхананың тұрақты оқырманы. Осында келіп аудиокітап тыңдағанды, шахмат ойнап, келушілермен әңгіме-дүкен құрып, уақыт өткізгенді ұнатады. “Бұрын көзім көретін. Көз жанарымнан айырылғасын өмірге қайта бейімделу қажет болды. Бала күнімде шахмат ойнаған адамдарды бақылап, есте қалғаннан болу керек – бүгін көзім көрмесе де шахматта жақсы ойнаймын. Мен браиль жүйесінде оқып, жазып білмеймін. Бірақ әріп үйреніп, талпынып келемін. Осы кітапханада жұмыс істейтін Қуаныштан компьютерді үйреніп жүрмін. Компьютер арқыты фаилдарды көшіруді, аудиокітап тыңдауды, өзіме керекті дүниелерді тауып алуды Қуаныштан үйрендім”,- деді Оразбай ағай. Кітапхана қызметкерлері Қуаныш ағайдың жақсы қызметкер ғана емес, жақсы адам екенін айтты. Оның 1 ұлы мен 2 немересі бар. Бала тәрбиесіне елеулі үлес қосып, немерелерімен көп уақыт өткізетін ата туралы Гүлфаризат Үйсінбаева былай деді:- Ағай немерелерін өте қатты жақсы көреді. Оның тәрбиесі де – бөлек. Ол қаталдықпен ғана емес, ақылмен көп нәрсе үйретеді. Тіпті атасы жұмыста жүргенде балалар қоңырау шалып телефон қолдануға рұқсат та сұрап жатады. Көпшілік телефонға телмірген заманда арнайы уақыт бөлетін атасы бар балалар бақытты ғой”. Расында, көз жанарынан айырылса да бақыт жолындағы бағытын жоғалтпаған Қуаныш ағай – көпке өнеге. Бір бойына түрлі өнерді жиып, адамгершіліктің үздік үлгісін көрсетіп жүрген атадан саналы ұрпақ тарайтыны хақ.