Ақтауда фискалдық чектерді қазақ тілінде беру мәселесі талқыланды

Ақтау. OTPANNEWS.KZ – Ақтауда кәсіпкерлердің фискалдық чектерді Қазақстан Республикасының тіл туралы заңнамасына сәйкес рәсімдеу мәселесіне арналған дөңгелек үстел өтті. Жиынға мемлекеттік орган өкілдері, кәсіпкерлер, сауда орталықтарының басшылары, қоғамдық ұйымдардың өкілдері қатысты.Іс-шара барысында мемлекеттік тілде фискалдық чек берудің заңнамалық талаптары, тұтынушылардың құқықтарын қорғау және кәсіпкерлік саласындағы тіл саясатының маңызы талқыланды.«Parasat Aktau» қоғамдық бірлестігінің төрайымы Толқын Құсайынова мемлекеттік тілдің кәсіпкерлік саласында қолданылуы тек талап қоюмен шектелмеуі керектігін атап өтті.«Біздің мақсатымыз – кәсіпкерлерге талап қою ғана емес, ең алдымен заң талаптарын түсіндіру және оларды орындауға көмектесу. Мемлекеттік тілде ақпарат алу – тұтынушының құқығы. Сондықтан фискалдық чектердің мемлекеттік тілде дұрыс берілуіне назар аударуымыз керек»,- деді ол.Оның айтуынша, кей жағдайда фискалдық чектің қазақ тілінде берілмеуі кәсіпкердің қарсылығынан емес, кассалық аппарат немесе бағдарламалық қамтамасыз етудің техникалық мүмкіндіктеріне байланысты болуы мүмкін.«Сондықтан біз үш бағытқа басымдық беруіміз қажет: заң талаптарын түсіндіру, техникалық мәселелерді шешуге жәрдемдесу және тұтынушылардың құқықтық сауаттылығын арттыру»,- деді Толқын Құсайынова.Жиында тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселесіне де кеңінен тоқталды. Маңғыстау облысы бойынша сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментінің басшысы Рауан Мұқаевтың мәліметінше, 2026 жылдың тоғыз айында департаментке 1337 өтініш түскен. Оның 1211-і жазбаша түрде қабылданса, 126 өтініш жедел желі арқылы келіп түскен.Осы кезеңде тұтынушыларға 41,9 млн теңге қайтарылған. Сонымен қатар департамент сот істеріне үшінші тұлға ретінде қатысып, тұтынушылардың пайдасына 23,4 млн теңге өндірілген. Нәтижесінде қайтарылған және өндірілген қаражаттың жалпы көлемі 65,3 млн теңгеден асты.Өтініштерді талдау барысында тұрғындарды сапасыз тауарлар, тауарларды айырбастау және қайтару, тұрмыстық қызметтердің сапасы, электронды сауда, алтын бұйымдарды қайтару және дауларды сотқа дейін реттеу мәселелері алаңдататыны анықталған.«Жыл басынан бері «Wildberries» ЖШС-ға қатысты 26 өтініш түсті. Оның 21-і қанағаттандырылып, тұтынушыларға 69 230 теңге қайтарылды. Азаматтар алдымен сатушыға наразылық хат жолдап, мәселе шешілмеген жағдайда департаментке жүгінуіне болады. Даулы жағдай реттелмесе, үшінші кезеңде сотқа жүгінуге мүмкіндік бар. Сонымен бірге 2026 жылдың тоғыз айында департамент тарапынан Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңнамасының сақталуына байланысты 31 жоспардан тыс тексеру тағайындалып, 27 кәсіпкерлік субъектісіне әкімшілік шара қолданылды»,- деді Рауан Мұқаев.Жиында фискалдық чектің тұтынушы құқығын қамтамасыз етудегі рөліне ерекше мән берілді. Департамент басшысының айтуынша, «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңның 7-бабына сәйкес азаматтардың тауар, жұмыс, қызмет және сатушы туралы толық әрі сенімді ақпарат алуға, сондай-ақ сатып алу фактісін растайтын құжатты алуға құқығы бар.«Фискалдық чек — сату фактісін растайтын басты құжаттардың бірі. Сондықтан кассалық құжаттардағы ақпараттың мемлекеттік және орыс тілдерінде ұсынылуы тұтынушының заңмен бекітілген құқықтарын қамтамасыз етудің маңызды тетігі», — деді Рауан Мұқаев.Жиын қорытындысында кәсіпкерлерге тіл туралы және тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі заңнама талаптарын сақтау бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, техникалық мәселелерді шешу және тұтынушылардың құқықтық сауаттылығын арттыру бағытында ұсыныстар айтылды.