
15:37, 17 қараша 2026
Маңғыстауда жаралы құсты оңалту орталығына жеткізбей, далаға жіберген: Қоғамдық қор полициядан көмек сұрайды
МАҢҒЫСТАУ. OTPANNEWS.KZ – Алдын ала болжам бойынша, балықшы тұйғын деп танылған жаралы құсты өзіне тиесілі екенін айтқан азамат алып кеткен. «UMIT MANGISTAU» қоғамдық қорының мәліметінше, кейін құс далаға жіберілген. Содан бері оның тағдыры белгісіз. Ал ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі оқиғаға қатысы бар қызметкерлерге қатаң тәртіптік жаза қолданылғанын хабарлады.28 қыркүйекте Форт-Шевченко қаласының тұрғыны қанаты жараланған жыртқыш құсты тауып алып, көмек сұрап «UMIT MANGISTAU» қоғамдық қорына жүгінген. Мамандар фотосуреттерге қарап, құсты алдын ала балықшы тұйғын деп анықтаған. Оны ветеринарлық тексеруден өткізіп, оңалту үшін Ақшұқыр ауылындағы «ZOO Lekar» ветеринарлық клиникасына жеткізу қажет болған. Құс табылған жер мен клиниканың арақашықтығы шамамен 135 шақырымды құрайды.Қор құсты ақылы түрде тасымалдауды ұйымдастырған. Алайда ол мамандарға сол күйі жеткізілмеген.Қор өкілдерінің айтуынша, құсты тасымалдауға алған такси жүргізушісіне кейін өзін құстың иесімін деп таныстырған ер адам хабарласқан. Ол құсқа қатысты құжаттары бар екенін айтқан. Құстың көмекке мұқтаж екені ескертілгеніне қарамастан, жүргізуші оны әлгі азаматқа беріп жіберген.Қор директоры Меруерт Лыткина сол күні кешке болған жағдай туралы Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының өкіліне хабарлап, полицияға арызданған.Тергеу материалдарына сәйкес, құсты қаулыда Түпқараған ауданының төтенше жағдайлар бөлімшесінің бастығы ретінде көрсетілген Е. есімді азамат алып кеткен. Құжатта аталған бөлімшенің Н. және Ж. есімді қызметкерлері де көрсетілген.Қаулыда Е. есімді азаматтың кейін құсты далаға жібергені туралы түсініктеме бергені жазылған. Алайда құстың жарақат алғаны және көмекке мұқтаж болғаны анық. Қызметкердің әрекеті қор мамандарына құсты тексеруге, жарақатының сипатын анықтауға және жалпы жағдайын бағалауға мүмкіндік бермеген. Соның салдарынан құстың кейінгі тағдыры белгісіз болып отыр.Қылмыстық іс қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатылған. Қаулыда құстың өзі болмағандықтан, оның нақты қай түрге жататынын сенімді түрде анықтау мүмкін болмағаны көрсетілген.Сонымен қатар ҚР Қылмыстық-процестік кодексінің 200-бабы тәртібімен Маңғыстау облысының Төтенше жағдайлар департаментіне аталған қызметкерлердің әрекеттеріне қатысты тиісті шешім қабылдау үшін ұсыныс жолданған.Қор өкілдері оқиғаның мән-жайына, соның ішінде қызметтік автокөліктің пайдаланылуы мен тергеу материалдарында көрсетілген алкогольдік ішімдік ішу деректеріне объективті баға берілуін талап еткен.ҚР Төтенше жағдайлар министрлігінің мәліметінше, оқиғаға қатысы бар қызметкерлерге қатаң тәртіптік жаза қолданылған. Алайда тәртіптік жаза қылмыстық құқық бұзушылық бойынша кінәлі деп танумен тең емес.Бұл оқиға неліктен маңызды?2026 жылғы 9 шілдеден бастап «UMIT MANGISTAU» қоғамдық қоры өңірде жыртқыш құстарды, Қазақстанның Қызыл кітабына енген құстарды, сондай-ақ қоныс аударатын құстарды қорғау және оларға көмек көрсету бағытындағы әлеуметтік жобаны жүзеге асырып келеді. Жоба облыстық табиғи ресурстар басқармасының тапсырысы бойынша Азаматтық бастамаларды қолдау орталығының гранттық қаржыландыруымен іске асырылуда.Мамандар үшін жарақат алған әрбір құсты құтқару – оның өмірін сақтап, табиғи ортасына қайта оралуына мүмкіндік беру. Ол үшін дер кезінде көмек көрсету, ветеринарлық тексеру жүргізу және құстың жағдайына кәсіби баға беру қажет.Құсты өз бетінше табиғи ортаға жіберу оның аман қалатынына кепілдік бермейді. Егер жарақаты салдарынан ұша алмаса немесе қорегін өзі табуға қауқарсыз болса, бұл оның өміріне тікелей қауіп төндіреді.Қор өкілдері әлеуметтік желілерде жыртқыш құстарды, соның ішінде Қазақстанның Қызыл кітабына енген түрлерді сату және ұстау туралы жарияланымдар кездесетініне де назар аудартады. Мұндай хабарландырулар жабайы жануарларды заңсыз сату, аулау немесе ұстау деректерінің бар-жоғына қатысты тексерілуі қажет. Әрбір нақты жағдайдың мән-жайы анықталып, оған құқықтық баға берілуі тиіс.Балықшы тұйғынға қатысты бұл оқиға жабайы табиғатты қорғау тек экологтар мен еріктілердің жұмысы емес екенін тағы бір еске салады. Бұл – әр азаматтың жауапкершілігі. Ал мемлекеттік қызметшілер үшін заң талаптарын сақтау – қызметтік міндет.











